EN AR RU
HİZMETLERİMİZ

HİPOFİZ BEZİ AMELİYATI

Hipofiz Bezi Tümörü Cerrahisi

Birçok hipofiz bezi tümörü tedavi gerektirmez. Tedavi, tümörün türüne, boyutuna bağlıdır. Yaşınız ve genel sağlık durumuz da tedaviyi etkileyen faktörlerdendir.

Tedavi ekibi genelde, bir beyin ve sinir cerrahisi (nöroşirurji) uzmanı, endokrinolog ve bir radyasyon onkolojistinden oluşur. Doktorlar genellikle, tek başına veya kombinasyon halinde cerrahi, radyoterapi ve ilaç tedavisi kullanırlar.

Birçok hipofiz sorunu benign (iyi huylu) bir tümörden kaynaklanır. Bir tümörün optik sinirlere baskı yapması veya tümörün bazı hormonları aşırı üretmesi durumunda genellikle bir hipofiz tümörünün cerrahi olarak çıkarılması gereklidir. Cerrahi teknolojilerin gelişmesiyle başarılı sonuçlar daha da çok artmıştır. Ameliyatın başarısı, tümörün türüne, konumunun büyüklüğüne ve tümör hücrelerinin çevre dokulara yayılıp yayılmadığına bağlıdır. Hipofiz bezi tümörlerini tedavi etmek için iki ana cerrahi teknik kullanılır:

1- Endoskopik Hipofiz Tümörü Ameliyatı 

Hipofiz bezi tümörünün çıkarılmasında kullanılan tekniklerden en bilineni Transsfenoidal cerrahidir. Transsfenoidal,"sfenoid sinüs vasıtasıyla" anlamına gelir ve bu uygulama burun ve sfenoid sinüs yoluyla hipofiz tümörlerini gidermek için kullanılan bir cerrahi yöntemdir. Geleneksel transsfenoidal ameliyatı, dudağın altından bir kesiyle, nazal septumun (burun kemiğinin) büyük bir bölümümün kaldırılmasıyla yapılan bir çalışmadır. Daha az müdahale gerektiren endoskopik yöntemde ise burun boşluğunun arkasında minik bir kesiyle, burun dokularına en az zararı vererek operasyon gerçekleştirilir. Bu operasyonda KBB uzmanı, endoskopi vasıtasıyla burun deliklerinden sfenoid sinüse girerek, hipofiz bezini içeren sella bölgesine geçer. Hipofiz bezine ulaşıldıktan sonra beyin cerrahı (nöroşirurji uzmanı), tümörlüyü dokuyu çıkarır. Her iki burun deliğinden girildiği için, birinde bölge endoskopi ile görüntülenirken, diğer delikten doku çıkarılması sağlanmaktadır.

Endoskopik hipofiz tümörü ameliyatı nasıl yapılır?

İşlem genellikle 2 ila 3 saat sürer.

İşlemin 6 basamağı vardır:

1. Adım: Hastanın Hazırlanması

Hasta operasyon masasına sırt üstü yatar. Kol damarından genel anestezi verilir. Burun boşluğu antibiyotik ve antiseptik solüsyon ile hazırlanır. Operasyon sırasında GPS benzeri izleme sistemi yerleştirilebilir ve bu cihaz, cerrahın BT ya da MR taramalarından yaratılan bir 3 boyutlu "harita" kullanarak burun boyunca gezinmesine yardımcı olur.

2. Adım: Kesinin Yapılması

Minimum cerrahi müdahale içeren endoskopik işlemde, KBB cerrahı endoskopu bir burun deliğine yerleştirir ve burun boşluğunun arkasına doğru ilerler. Endoskop, tüp benzeri, kameralı, hafif ve ince bir alettir. Kameradan gelen video bir monitörde izlenir. Cerrah, monitörü izlerken burun deliğinden aletleri geçirir. Sol ve sağ burun deliğini bölen burun septumunun (kemiği) küçük bir kısmı çıkarılır. Kemiğe müdahale edebilen aletler kullanılarak, sfenoid sinüsün ön duvarı açılır.

3. Adım: Sella'nın Açılması

Sfenoid sinüsün arka duvarında, Sella adı verilen, hipofiz bezi üzerinde kalan kemik bulunur. Sella'nın ince kemiği, dura adı verilen kafatasının sert astarına ulaşmak için çıkarılır. Dura, tümörü ve hipofiz bezini ortaya çıkarmak için açılır.

4. Adım: Tümörün Çıkarılması

Sella'daki küçük bir delik boyunca tümör, özel aletlerle beyin cerrahı tarafından parçalanır. Görünür tümör çıkarıldıktan sonra cerrah, gizlenmiş bir tümör olup olmadığını görmek için endoskopu Sella'nın için doğru ilerletir. Bazı tümörler kavernöz sinüs içine, damar topluluğu içine doğru büyür. Sinir ve damarlara zarar vermeden tümörün bu kısmının tamamen çıkarılması zor olabilir. Arkada bırakılan herhangi bir tümör daha sonra radyasyonla tedavi edilebilir.

Bazı durumlarda özel bir operasyon odası bulunan merkezlerde hastanın ameliyat sırasında MR’ı çekilebilir. Bu gerçek zamanlı görüntülerle tümörün ne kadarının çıkarıldığı görülebilir. Bu şekilde tümör kalıp kalmadığı daha net görülür ve hasta 2. bir operasyondan kurtarılabilir.

5. Adım: Yağ Nakli (Tercihe Bağlı)

Tümör çıkarıldıktan sonra cerrah, Sella açıklığını kapatmaya hazırlanır. Gerekirse, küçük bir yağ parçası elde etmek için karnın içine küçük (yaklaşık 2 cm) bir deri kesisi yapılır. Yağ dokusu, tümör kaldırma işleminin bıraktığı boş alanı doldurmak için kullanılır. Karın kesisi dikişlerle kapatılır.

6. Adım: Sella’nın Kapatılması

Sella zeminindeki delik, septumdan alınan kemik doku ile kapatılır. Bazen uygun bir septum parçası olmadığında veya hastanın daha önce ameliyat geçirdiği zamanlarda sentetik doku kullanılabilir. Doku üzerine yapıştırıcı uygulanır. Bu yapışkan madde, iyileşmeyi sağlar ve sinüs ve burun boşluğuna beyin omurilik sıvısının sızmasını önler.

Kanamayı kontrol etmek ve şişmeyi önlemek için yumuşak ve esnek ateller, burun kemiği boyunca yerleştirilir. Ateller aynı zamanda kronik burun tıkanıklığına neden olabilecek doku yapışmalarının oluşmasını da önler.

Endoskopik hipofiz ameliyatının geleneksel transfenoidal hipofiz ameliyatına göre avantajları nelerdir?

Geliştirilen teknolojiler sayesinde endoskopik hipofiz bezi ameliyatları daha çok tercih edilir duruma gelmiştir. Yöntemin geleneksel uygulamalara karşı üstünlüğü şunlardır:

Endoskopik ameliyat sırasında minimum bir cerrahi müdahale yapıldığı için hastanın iyileşmesi ve hastaneden taburcu olup, günlük hayatına dönmesi de kolaylaşmıştır. 

Hasta, geleneksel yönteme göre 2-3 gün daha çabuk iyileşir; genellikle 3. günün sonunda hastaneden ayrılır. 

Endoskopi ayrıntılı bir görüntü sunduğu için cerrahlar, daha kesin bilgilerle, daha esnek hareket ederek, normalde görülmesi ve ulaşması zor olan ve geleneksel yöntemlerle “opere edilemeyecek” olarak tanımlanan bölgelere gereken müdahaleyi yapabilmektedir.

Ayrıntılı görüş sayesinde bez etrafında bulunan önemli dokulara da zarar verilmesinin önüne geçilir. 

Ameliyat görünür bir kesi olmadan tamamlanır. 

Operasyon sırasında açılan bölgenin kişinin kendi vücudundan konulan dokularla kapatılması sonucu tampon kullanımın önüne geçilmiştir.

Ameliyat Sonrası nelere dikkat edilmelidir?

Endoskopik hipofiz ameliyatının sonrasında hastanede kalış genelde 3 gündür (geleneksel yönteme göre 2-3 gün daha azdır). Ameliyat sonrası burun tıkanıklığı, mide bulantısı ve baş ağrısı yaşayabilirsiniz. İlaç, bu belirtileri kontrol altına alabilir. Ayrıca burnunuzda akıntı da olacaktır. Doktorunuz, ameliyattan bir gün sonra, hipofiz bezinin uygun seviyelerde hormon ürettiğini kontrol etmesi için hastayı kontrol edebilir. Salınım yeterli değilse hormon yerine koyma (replasman) ilaçları verilebilir. Burundaki tamponları (splintleri) çıkarttırmak ve ameliyat bölgesini kontrol ettirmek için ameliyattan 1 hafta sonra cerraha görünülmesi gerekir. Burun boşlukları iyileşene kadar üç haftada bir muayene olunması gerekebilir. Cerrahiden sonra yaklaşık 2 hafta boyunca kafada basınç oluşturacak (öksürme, hapşırma, aksırma, sıkma, ıkınma) hareketlerden uzak durulmalıdır. Aksi belirtilmedikçe ameliyattan sonra 2 hafta süreyle araba kullanılmamalı. Ameliyattan sonra yorgunluk yaygın görülür. Normal faaliyetlere yavaş yavaş dönülmelidir. Bu operasyon sonrasında yürüyüş teşvik edilir. Yürüyüşe kısa bir mesafe ile başlayıp, günlük olarak arttırılmalıdır. 

Cushing hastalığı olan hastalarda genellikle küçük tümörler (mikroadenomlar) bulunur ve yaklaşık % 90'ı cerrahiyle tedavi edilir. Akromegali hastalarında genellikle daha büyük tümörler bulunur. Başarı oranı, büyüme hormonu salgılayan makroadenomlarda yaklaşık% 60'dır. Bazı hipofiz bezi tümörleri kavernöz sinüslerin ve diğer önemli yapıların işgali nedeniyle cerrahi olarak tedavi edilemez. Radyoterapi, cerrahi olarak çıkartılamayan tümör kalıntılarını tedavi etmek için kullanılabilir. 


İlgili Sayfalar

DOKTORUNUZA SORUN

YORUMLARINIZ

Bu sitede yer alan bilgiler sadece bilgi amaçlıdır.